Nghĩa của câu
Nghĩa đen rất giản dị: khi uống ngụm nước mát, hãy nhớ tới con suối, mạch nguồn đã cho ra nó. Nghĩa bóng rộng hơn: những gì ta đang có, từ bát cơm, mái nhà tới con chữ, đều có người làm ra, gìn giữ, trao lại. Nhớ nguồn là nhớ ơn họ, và sống sao cho xứng với điều được trao.
Ông bà ta có nhiều câu cùng một ý:
- "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây."
- "Ăn khoai nhớ kẻ cho dây mà trồng."
- "Chim có tổ, người có tông."
Câu nào cũng ngắn, dễ nhớ, và nói cùng một điều: không ai tự mình mà có tất cả.
Ba câu chuyện (truyện hư cấu)
Bát canh của bà
Ngày nào đi học về, Minh cũng thấy bát canh rau ngót đặt sẵn trên mâm, đậy bằng cái rổ thưa. Lớn lên đi làm xa, ăn đủ món ngon, Minh vẫn nhớ vị canh ấy. Lần về quê năm ấy, Minh không mang quà đắt tiền. Minh xuống bếp, nấu cho bà một bát canh rau ngót, đậy bằng chính cái rổ thưa cũ. Bà cười, bảo canh hơi mặn. Rồi bà ăn hết.
Người thầy dạy chữ
Thầy Khang dạy lớp một ở trường làng ba mươi năm. Học trò cũ có người làm bác sĩ, có người làm thợ mộc, có người bán hàng ngoài chợ. Mỗi dịp Tết, căn nhà nhỏ của thầy lại có người ghé. Không ai mang gì nhiều. Họ chỉ ngồi uống chén trà, kể thầy nghe năm vừa rồi mình làm được gì. Thầy bảo đó là món quà thầy thích nhất.
Cây nhãn đầu ngõ
Cây nhãn đầu ngõ do ông cụ nhà bên trồng từ hồi còn trẻ. Ông mất đã lâu, cây vẫn ra quả mỗi mùa hè, cả xóm cùng hái. Năm ấy bọn trẻ trong xóm rủ nhau làm một tấm biển gỗ nhỏ, khắc mấy chữ: "Cây của ông Sáu trồng". Không ai bảo chúng làm. Chúng chỉ thấy ăn nhãn mãi mà chưa cảm ơn ai.
Nhớ nguồn trong một ngày bình thường
Nhớ nguồn không cần việc lớn. Một cuộc gọi về cho cha mẹ. Một lời cảm ơn người đã chỉ việc cho mình hồi mới đi làm. Thắp nén hương ngày giỗ, kể cho con nghe ông bà là ai. Giữ gìn món đồ, cái cây, nếp nhà mà người trước để lại.
Kể lại cùng Lẽ Sống Việt
Ai là "nguồn" của bạn? Một người bà, một người thầy, hay một người xa lạ từng giúp bạn lúc khó? Hãy kể lại, bằng vài dòng thôi. Những câu chuyện thật, đẹp sẽ được kể lại ở các bài sau, nếu bạn đồng ý.